In januari 2026 richtten leden van de freelance gemeenschap rond A Tale of A Tub, onder leiding van kunstenaar Jake Caleb, Broodfonds Bread and Butter op. De wens om een broodfonds op te richten ontstond na Jay Tan’s solotentoonstelling Pension Planning, die eind 2024 werd gehouden en waarin door middel van kunstwerken en evenementen werd gekeken naar alternatieve welzijnsregelingen, met name op solidariteit gebaseerde sociale alternatieven, zoals het ‘pardna-systeem’ en het broodfondsmodel zelf – een Nederlands collectief welzijnsinitiatief dat zelfstandige ondernemers in staat stelt elkaar tijdelijk ziekteverlof te verlenen.

De werking ervan is eenvoudig: Een groep freelancers vormt een collectief en betaalt op zijn beurt een vaste maandelijkse bijdrage, variërend van ongeveer € 33 tot € 112, afhankelijk van je inkomen of de gewenste uitkering in geval van ziekte. Als een lid ziek wordt en niet kan werken, doen de andere leden kleine maandelijkse donaties vanuit hun individuele rekeningen aan de zieke persoon. De steun varieert doorgaans van € 750 tot € 2.500 per maand, afhankelijk van het door het lid gekozen bijdrage niveau. Door iedereen elke maand een relatief klein bedrag bij te dragen, zamelt de groep samen genoeg geld in om elkaar te ondersteunen. En als je ooit uit het broodfonds stapt, blijft het onbestede geld op je rekening van jou.

Aangezien het broodfondsmodel gebaseerd is op solidariteit en vertrouwen, hoeven leden geen bewijs van ziekte te tonen en kunnen ze tot twee jaar lang een maandelijkse uitkering aanvragen. Het broodfonds wordt beheerd door een door de leden benoemde raad van bestuur en de administratie wordt verzorgd in samenwerking met een vertegenwoordiger van Broodfondsmakers, de nationale organisatie die toezicht houdt op het initiatief.

De sleutel tot het broodfondsmodel is het motto ‘hoe meer zielen, hoe meer vreugd’. Dus als je een freelancer bent die op zoek is naar betere bescherming – of collega-freelancers kent die hetzelfde willen – overweeg dan om je aan te sluiten bij dit risicovrije sociale alternatief en bij te dragen aan een bredere bekendheid ervan. Als je lid wilt worden of meer informatie wilt, kun je hier contact opnemen met Broodfonds Bread and Butter.